Đền Chợ Củi và huyền tích hóa thánh từ lòng dân

09/11/2026 14:30
Nằm bên dòng sông Lam, dưới chân núi Hồng Lĩnh (tỉnh Hà Tĩnh), đền Chợ Củi (còn gọi là đền Củi, tên chữ Khu Độc Linh Từ) được xếp hạng Di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật cấp quốc gia năm 1993. Qua nhiều thế hệ, nơi đây gắn bó với đời sống tâm linh của người dân, đặc biệt là tín ngưỡng thờ Đức Quan Hoàng Mười.


Đền Chợ Củi tọa lạc bên dòng sông Lam hiền hòa, thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Ảnh: Cổng TTĐT Hà Tĩnh

Huyền tích Đức Quan Hoàng Mười bên dòng sông Lam

Gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, Đức Quan Hoàng Mười được dân gian tôn kính qua những huyền tích về vị tướng tài đức, có công đánh giặc, bảo vệ quê hương và chăm lo cho nhân dân.

Thân thế của Ngài được lưu truyền qua nhiều dị bản, trong đó có những cách lý giải liên hệ với các nhân vật lịch sử như Lê Khôi, Nguyễn Xí, Lý Nhật Quang.

Truyền thuyết kể rằng, sau khi dẹp giặc, vị tướng trở về chứng kiến cảnh người dân gặp khó khăn vì thiên tai. Thương dân, Ngài sai quân lính chặt tre, gỗ dựng lại nhà cửa, mở kho lương cứu giúp người nghèo. Trong một lần đi thuyền trên sông Lam, thuyền của

Ngài gặp nạn ở khu vực chân núi Hồng Lĩnh.

Theo lời kể dân gian, thi thể Ngài nổi trên mặt nước, gương mặt vẫn hồng hào như người đang ngủ. Khi đưa vào bờ, đất bỗng đùn lên bao bọc di quan. Trên trời xuất hiện áng mây vàng, mây ngũ sắc, cùng hình ảnh thiên binh, thiên tướng rước Ngài về trời. Một số dị bản kể mây kết thành hình ngựa đỏ hoặc chim đỏ.

Từ những huyền tích ấy, Đức Quan Hoàng Mười trở thành vị thánh được người dân thành kính phụng thờ. Hình tượng Ngài gắn với lòng trung nghĩa, tinh thần bảo vệ quê hương và sự chăm lo cho dân. Những câu chuyện về Ngài được lưu truyền cùng hoạt động thờ tự tại đền Chợ Củi qua nhiều thế hệ.


Cung thờ Quan Hoàng Mười tại Đền Củi. Ảnh: Mia

Tín ngưỡng thờ Mẫu và lòng biết ơn tiền nhân

Với nhiều người dân, việc về đền Chợ Củi còn là dịp tưởng nhớ Đức Quan Hoàng Mười, vị thánh được dân gian tôn kính bởi tài năng, lòng trung nghĩa và công lao với cộng đồng.

Những huyền tích về Ngài gắn với hình ảnh người tướng thương dân, giúp đỡ người gặp khó khăn, bảo vệ quê hương trước giặc giã. Qua việc thờ phụng, hình tượng ấy tiếp tục được nhắc nhớ trong đời sống tâm linh, gắn với đạo lý uống nước nhớ nguồn và lòng biết ơn những người có công với dân, với nước.

Các nghi lễ và tập tục thờ tự được duy trì qua nhiều thế hệ, góp phần giữ gìn tín ngưỡng thờ Mẫu trong đời sống văn hóa của người dân địa phương.

Những câu chuyện về Đức Quan Hoàng Mười cũng được truyền lại trong cộng đồng, tạo nên sự gắn bó giữa di tích, tín ngưỡng và ký ức dân gian.


Lễ hội đền Chợ Củi là dịp người dân và khách hành hương dâng hương, thực hành nghi lễ tưởng nhớ Đức Quan Hoàng Mười, gìn giữ tín ngưỡng thờ Mẫu và đạo lý uống nước nhớ nguồn. Ảnh: CTTĐT Hà Tĩnh

Tháng tiệc Quan Hoàng, dịp người dân về đền dâng hương

Ngày 10/10 âm lịch hằng năm là dịp tiệc chính của Đức Quan Hoàng Mười. Vào tháng tiệc, người dân và khách hành hương tìm về đền Chợ Củi dâng hương, sửa soạn lễ vật và tham gia các nghi lễ truyền thống.

Các nghi thức như rước nước, cúng tế và hát chầu văn gắn với thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu, tạo nên không khí trang nghiêm trong dịp tiệc. Người đi lễ thành kính dâng hương, cầu bình an và bày tỏ lòng tôn kính với Đức Quan Hoàng Mười.

Đây cũng là dịp những huyền tích về Ngài được nhắc lại trong không gian thờ tự. Từ câu chuyện về vị tướng có công với dân, với nước đến các nghi lễ được duy trì qua nhiều thế hệ, tín ngưỡng thờ Đức Quan Hoàng Mười tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.

Bên dòng sông Lam, đền Chợ Củi lưu giữ những tập tục thờ tự gắn với đời sống tâm linh của người dân. Trong tháng tiệc Quan Hoàng, việc dâng hương và thực hành nghi lễ không chỉ thể hiện niềm tin tín ngưỡng mà còn là dịp người dân tưởng nhớ tiền nhân, gìn giữ đạo lý uống nước nhớ nguồn.


Theo Việt Hà (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây


Tin xem thêm

Cô gái 19 tuổi bám rễ cây, chinh phục những ngọn núi hiểm trở nhất nhì Tây Bắc

Du Lịch
10/11/2026 14:30

Những khối đá nhọn hoắt, con dốc dựng đứng trơn trượt và vực sâu hun hút là thử thách khiến nhiều người e dè. Thế nhưng, cô gái cao 1,54m đã chinh phục những cung trekkin...

Đền Chợ Củi và huyền tích hóa thánh từ lòng dân

Du Lịch
09/11/2026 14:30

Nằm bên dòng sông Lam, dưới chân núi Hồng Lĩnh (tỉnh Hà Tĩnh), đền Chợ Củi (còn gọi là đền Củi, tên chữ Khu Độc Linh Từ) được xếp hạng Di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ th...

Ngôi điện độc nhất Việt Nam thờ 4 voi chiến mang tước hiệu Đô đốc

Du Lịch
08/11/2026 14:30

Điện Voi Ré ở Huế là nơi thờ những voi chiến có công dưới triều Nguyễn, trong đó 4 voi được lập bài vị với tước hiệu Đô đốc, gắn với truyền thuyết về con voi vượt hàng tr...

Ngôi nhà gỗ mít gần 160 năm tuổi lưu giữ chiếc bàn cổ tự xoay kỳ lạ

Du Lịch
07/11/2026 14:30

Ẩn mình giữa vườn cây xanh mát ở làng cổ Lộc Yên (Đà Nẵng), ngôi nhà gỗ mít gần 160 năm tuổi gây ấn tượng bởi những đường nét chạm khắc tinh xảo và chiếc bàn cổ kỳ lạ tự ...

Hai hành trình tàu hỏa Việt Nam lọt Top đẹp nhất thế giới

Du Lịch
06/11/2026 14:30

Hai hành trình tàu hỏa Việt Nam được Condé Nast Traveler bình chọn vào Top 20 chuyến tàu đẹp nhất thế giới năm 2026.

Yên Tử góp mặt trong 5 di sản thế giới đáng khám phá năm 2026

Du Lịch
05/11/2026 14:30

Trong danh sách 5 Di sản Thế giới UNESCO đáng khám phá năm 2026 do Booking gợi ý, Việt Nam góp mặt với quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Người phụ nữ từng chạy bàn thành chủ chuỗi nhà hàng Hà Nội ở Bỉ

Du Lịch
04/11/2026 14:30

Những ngày đầu tháng 10, vợ chồng chị Đào Hồng Hải, quê Hà Nội tất bật chuẩn bị cho sự kiện kỷ niệm 10 năm xây dựng chuỗi nhà hàng Việt Nam tại Brussels, Bỉ.

Nàng dâu Việt đứng sau nhà hàng gây sốt ở Mỹ, khách phải đặt bàn trước 3 tháng

Du Lịch
03/11/2026 14:30

Đúng một năm trước, khi được The New York Times vinh danh trong danh sách 50 nhà hàng tốt nhất nước Mỹ năm 2025, The Paper Bridge gây chú ý, lượng khách tăng đột biến, có...

Nhà thờ đổ gần 100 năm bên mép sóng trở thành chứng tích biến đổi khí hậu

Du Lịch
02/11/2026 14:30

Trải qua thời gian và tác động khắc nghiệt của thiên nhiên, nhà thờ đổ Hải Lý (Ninh Bình) vẫn đứng vững bên mép sóng, trở thành chứng tích trực quan về biến đổi khí hậu v...