Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc hội tụ giá trị thiên nhiên, lịch sử và Phật giáo Trúc Lâm. Ảnh: FC Vietnam

Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trong danh sách di sản đáng khám phá

Theo khảo sát có tới 45% du khách Việt Nam tham gia khảo sát bày tỏ sự quan tâm đến những chuyến đi khám phá văn hóa. Xu hướng này cho thấy sức hút của các hành trình kết hợp tham quan với tìm hiểu lịch sử, tín ngưỡng và đời sống bản địa.

Danh sách 5 Di sản Thế giới UNESCO đáng khám phá năm 2026 gồm Công viên lịch sử Sukhothai (Thái Lan), làng Hahoe (Hàn Quốc), cố đô Luang Prabang (Lào), quần thể ên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc (Việt Nam) và Taos Pueblo (Mỹ). Mỗi di sản mang dấu ấn riêng, từ những thành phố cổ, làng truyền thống đến không gian tín ngưỡng và các cộng đồng vẫn gìn giữ nếp sống lâu đời.

Được UNESCO ghi danh năm 2025, quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản Thế giới thứ 9 của Việt Nam. Gồm 12 điểm di tích thành phần trên địa bàn nhiều địa phương, quần thể gắn với sự hình thành và phát triển của Phật giáo Trúc Lâm - dòng thiền mang đậm bản sắc Việt Nam.

Giá trị nổi bật của di sản nằm ở sự kết nối giữa lịch sử triều Trần, quá trình phát triển của Phật giáo Trúc Lâm và không gian văn hóa, tín ngưỡng gắn với núi rừng, đền chùa qua nhiều thế kỷ.

Yên Tử – cái nôi hình thành Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc Phật giáo Việt Nam. Ảnh: FC Vietnam

Dấu ấn Phật giáo Trúc Lâm và chiều sâu lịch sử

Thế kỷ XIII, sau khi lãnh đạo đất nước vượt qua các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông, vua Trần Nhân Tông nhường ngôi, lên núi Yên Tử tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm. Từ đó, Yên Tử trở thành trung tâm quan trọng của dòng thiền đề cao sự tu dưỡng, lòng từ bi và tinh thần nhập thế.

Nếu Yên Tử gắn với sự hình thành của Thiền phái Trúc Lâm, chùa Vĩnh Nghiêm giữ vai trò quan trọng trong quá trình truyền bá và phát triển dòng thiền. Nơi đây còn lưu giữ kho mộc bản kinh Phật quý giá, phản ánh lịch sử Phật giáo cũng như truyền thống khắc in, lưu truyền kinh sách của người Việt.

Trong khi đó, Côn Sơn - Kiếp Bạc hội tụ những giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng. Khu di tích Côn Sơn gắn với cuộc đời, sự nghiệp của nhiều danh nhân, tiêu biểu là Nguyễn Trãi. Đền Kiếp Bạc gắn với Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, vị anh hùng dân tộc có công lớn trong các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông.

Các điểm di tích không tồn tại riêng lẻ mà liên kết thành một chỉnh thể, phản ánh sự hình thành, phát triển và tiếp nối của Phật giáo Trúc Lâm, đồng thời lưu giữ những dấu mốc quan trọng trong lịch sử dân tộc.

Côn Sơn – Kiếp Bạc lưu giữ dấu ấn lịch sử triều Trần và các danh nhân tiêu biểu của dân tộc. Ảnh: FC Vietnam

Du lịch di sản gắn với trải nghiệm và bảo tồn

Tại Yên Tử, hành trình theo những tuyến đường giữa núi rừng, lên chùa Đồng trên đỉnh núi mở ra cơ hội cảm nhận không gian linh thiêng của vùng đất Phật. Ở chùa Vĩnh Nghiêm, những mộc bản cổ giúp du khách tìm hiểu quá trình lưu giữ và truyền bá tri thức

Phật giáo. Còn tại Côn Sơn - Kiếp Bạc, các di tích đưa người tham quan đến gần hơn với lịch sử triều Trần và những danh nhân có ảnh hưởng sâu sắc đến tiến trình dân tộc.

Sức hấp dẫn của quần thể không chỉ nằm ở kiến trúc, cảnh quan mà còn trong những giá trị văn hóa được duy trì qua lễ hội, nghi lễ, hoạt động hành hương và thực hành tín ngưỡng của cộng đồng.

Trong xu hướng du lịch hướng tới trải nghiệm bản địa, quần thể ên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc có điều kiện trở thành điểm đến giúp du khách hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa và đời sống tinh thần của người Việt.

Tuy nhiên, phát huy giá trị du lịch cần đi đôi với bảo tồn, quản lý lượng khách và gìn giữ cảnh quan, bảo đảm tính nguyên vẹn của di sản. Khai thác di sản theo hướng bền vững sẽ góp phần đưa những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế kỷ đến gần hơn với các thế hệ hôm nay và mai sau.

Theo Việt Hà (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây